Firma kierująca w Niemczech telefoniczną reklamę do konsumenta musi mieć jego wcześniejszą, wyraźną zgodę na taki kontakt. Od 1 października 2021 r. niemiecka ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nakazuje również dokumentować tę zgodę i przechowywać jej dowód przez pięć lat od jej udzielenia oraz po każdym jej wykorzystaniu. Sam numer telefonu klienta, wcześniejszy zakup lub wpis w bazie kontaktów nie zastępują wymaganej zgody.

Jakie rozmowy są reklamą telefoniczną?

Reklama telefoniczna nie ogranicza się do rozmowy zakończonej sprzedażą. Może nią być również telefon służący zainteresowaniu odbiorcy ofertą, przedstawieniu nowej usługi albo umówieniu spotkania handlowego. Znaczenie ma cel kontaktu, a nie tylko nazwa nadana mu przez firmę.

Przykładowo telefon do osoby prywatnej z propozycją umówienia prezentacji usług jest kontaktem reklamowym, nawet jeżeli podczas rozmowy nie dochodzi do zawarcia umowy. Inaczej należy oceniać kontakt służący wyłącznie realizacji już złożonego zamówienia, na przykład uzgodnieniu terminu dostawy. Jeżeli jednak firma wykorzystuje taką rozmowę także do promowania innych produktów, pojawia się odrębne pytanie o dopuszczalność części reklamowej.

Zasady dotyczą zarówno przedsiębiorcy dzwoniącego samodzielnie, jak i firmy korzystającej z usług zewnętrznego centrum telefonicznego. Przekazanie wykonania kampanii innemu podmiotowi nie sprawia, że można pominąć weryfikację podstaw kontaktu i dokumentacji.

reklama

Co oznacza wcześniejsza i wyraźna zgoda?

Zgoda musi istnieć przed rozpoczęciem rozmowy reklamowej. Nie wystarczy zadzwonić bez niej i dopiero na początku połączenia zapytać, czy rozmówca chce wysłuchać oferty. Bundesnetzagentur, niemiecka Federalna Agencja Sieci, wyjaśnia również, że zgoda powinna odnosić się do konkretnego przypadku i być przejrzysta dla osoby, która jej udziela.

Osoba wyrażająca zgodę powinna móc rozpoznać, jaka firma będzie dzwonić oraz jakie usługi lub grupy produktów mogą być przedmiotem reklamy. Ogólne stwierdzenie w bazie, że klient „zgadza się na marketing”, nie pozwala samo przez się ustalić, na co rzeczywiście się zgodził. Przy ocenie znaczenie mają treść i okoliczności konkretnego oświadczenia.

CZYTAJ  Zezwolenie na działalność w Niemczech: kiedy od 2026 roku działa milcząca zgoda urzędu?

Zgoda może zostać wyrażona pisemnie lub ustnie, lecz sposób jej uzyskania musi pozwalać na spełnienie obowiązku udokumentowania. Wpisanie numeru w formularzu kontaktowym albo udział w konkursie nie oznacza automatycznie zgody na każdą późniejszą rozmowę reklamową. Trzeba odróżnić zgodę na odpowiedź na konkretne zapytanie od zgody na przyszłe telefony promocyjne.

Obowiązki związane z prowadzeniem witryny i sprzedażą online obejmują także inne zagadnienia. Szerszy kontekst przedstawia wpis o wymogach prawnych dla stron internetowych w Niemczech.

reklama

Co powinien obejmować dowód zgody?

Paragraf 7a niemieckiej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, czyli UWG, wymaga udokumentowania wcześniejszej, wyraźnej zgody konsumenta w odpowiedniej formie w chwili jej udzielenia. Na żądanie właściwego organu dowód należy przedstawić niezwłocznie.

Dokumentacja powinna pozwalać odtworzyć istotne okoliczności: kto i kiedy wyraził zgodę, jak brzmiała jej treść, jakiego przedsiębiorcy oraz jakich produktów lub usług dotyczyła i w jaki sposób została udzielona. Znaczenie ma także możliwość powiązania dowodu z konkretną osobą i numerem używanym w kampanii.

Przy zgodzie uzyskanej przez formularz przydatne jest zachowanie treści oświadczenia przedstawionego danej osobie wraz z informacją o czasie i sposobie jego złożenia. Sam aktualny wygląd formularza nie musi pokazywać, jak brzmiał on w chwili udzielenia wcześniejszej zgody. Z kolei sama tabelka z oznaczeniem „zgoda: tak” może nie wystarczyć do odtworzenia jej treści i okoliczności.

W wytycznych Bundesnetzagentur wskazuje także na znaczenie dokumentowania wykorzystania zgody w konkretnych rozmowach. Pozwala to ustalić, czy zgoda istniała przed danym telefonem oraz kiedy rozpoczął się kolejny okres przechowywania dowodu. W przypadku udziału centrum telefonicznego istotne jest również ustalenie, który podmiot zlecił i wykonał kontakt.

reklama

Jak liczyć pięcioletni okres przechowywania?

Ustawa przewiduje przechowywanie dowodu przez pięć lat od udzielenia zgody oraz przez pięć lat po każdym jej wykorzystaniu. Nie jest to więc zawsze okres liczony wyłącznie od dnia wypełnienia formularza.

CZYTAJ  Wirtschafts-Identifikationsnummer w Niemczech: kto otrzymuje W-IdNr. i czym różni się ona od numeru VAT?

Przykład: jeżeli konsument udzielił zgody 10 stycznia 2024 r., a firma wykorzystała ją do rozmowy reklamowej 15 marca 2025 r., pięcioletni okres przechowywania związany z tym wykorzystaniem biegnie od 15 marca 2025 r. Kolejne wykorzystanie zgody ma znaczenie dla dalszego przechowywania dowodu. Przykład dotyczy wyłącznie mechanizmu z § 7a UWG; nie przesądza, że sama zgoda pozostaje ważna w każdej sytuacji.

Przechowywanie dowodu zgody nie oznacza, że wszystkie dane z kampanii można bez ograniczeń zachowywać lub wykorzystywać do innych celów. Należy osobno uwzględnić przepisy o ochronie danych i zakres informacji potrzebnych do wykazania zgodności działania z prawem. O innych okresach dotyczących dokumentacji firmowej mówi artykuł o przechowywaniu dokumentów w Niemczech; terminy te dotyczą różnych rodzajów dokumentów i podstaw prawnych.

Co się dzieje po cofnięciu zgody?

Konsument może cofnąć zgodę na rozmowy reklamowe. Według Bundesnetzagentur może zrobić to bez szczególnej formy i bez podawania przyczyny. Od cofnięcia zgody nie wolno dalej opierać na niej kolejnych telefonów reklamowych.

reklama

W praktyce informacja o cofnięciu powinna dotrzeć także do podmiotów wykonujących kampanię w imieniu firmy. Warto rozróżnić zablokowanie numeru do przyszłych rozmów od obowiązku przechowywania dowodu wcześniejszej zgody wynikającego z ustawy. Ochrona danych wymaga przy tym odrębnej oceny zakresu i czasu przechowywania poszczególnych informacji.

Jeżeli klient korzysta z różnych kanałów kontaktu, cofnięcie trzeba ocenić zgodnie z jego treścią. Zgoda na telefon nie jest automatycznie zgodą na e-mail i odwrotnie. Inne problemy związane z niezamówionymi wiadomościami omawia wpis o ryzyku rozsyłania ofert pocztą elektroniczną.

Czy te same zasady dotyczą telefonów do firm?

Należy odróżnić reklamę kierowaną do konsumenta od kontaktu z innym przedsiębiorcą w związku z jego działalnością. W przypadku konsumenta wymagana jest wcześniejsza wyraźna zgoda. W odniesieniu do innego uczestnika rynku § 7 UWG przewiduje odmienną przesłankę dotyczącą co najmniej domniemanej zgody. Nie oznacza to jednak swobody wykonywania dowolnych telefonów do firm: ocena zależy od konkretnych okoliczności i uzasadnionych podstaw do przyjęcia takiej zgody.

CZYTAJ  Polska firma budowlana w Niemczech – jak działać zgodnie z przepisami i uniknąć kar?

Znaczenie ma także cel rozmowy. Osoba prowadząca działalność może otrzymać telefon dotyczący sprawy prywatnej; samo prowadzenie przez nią firmy nie przesądza, że jest adresatem kontaktu jako przedsiębiorca. Udostępniony publicznie numer służbowy również nie jest sam w sobie wyraźną zgodą na reklamy telefoniczne.

reklama

Jak uporządkować kontakty przed kampanią?

Firma planująca kampanię może uporządkować jej dokumentację wokół kilku pytań:

  • Czy odbiorca jest konsumentem, czy kontakt dotyczy jego działalności gospodarczej?
  • Czy rozmowa ma cel reklamowy i jakich produktów albo usług dotyczy?
  • Czy istnieje dowód wcześniejszej zgody obejmującej danego przedsiębiorcę i zakres reklamy?
  • Czy wiadomo, kiedy zgodę udzielono i kiedy była wykorzystywana?
  • Czy firma oraz ewentualne centrum telefoniczne uwzględniają zgłoszone cofnięcia zgody?

Odpowiedzi na te pytania pomagają ustalić, jakie informacje są dostępne przed rozpoczęciem kontaktu i jakie dokumenty można przedstawić organowi. Same zapisy w systemie nie zastępują jednak rzeczywiście udzielonej zgody. W razie wątpliwości co do konkretnej kampanii właściwym punktem konsultacji jest niemiecki prawnik.

Źródła

Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Opisane zasady i przepisy dotyczą działalności w Niemczech, mogą ulegać zmianom, a ich zastosowanie zależy od indywidualnej sytuacji firmy oraz właściwych regulacji federalnych, krajowych i unijnych. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio uprawnionym niemieckim doradcą podatkowym (Steuerberater), prawnikiem (Rechtsanwalt) lub innym właściwym specjalistą. Nie należy podejmować indywidualnych decyzji prawnych, podatkowych ani finansowych wyłącznie na podstawie tego materiału.