Od 24 lipca 2026 r. niemieckie przepisy rozszerzają zasadę milczącej zgody na wnioski o zezwolenie na prowadzenie działalności objęte § 6a Gewerbeordnung. Jeżeli właściwy urząd nie rozstrzygnie takiego wniosku w ustawowym terminie, zezwolenie może zostać uznane za udzielone. Co do zasady termin wynosi trzy miesiące, ale jego bieg zależy od kompletności dokumentów i może zostać przedłużony. Przepisy wyłączają z tej zasady między innymi określone postępowania dotyczące działalności ochroniarskiej.

Co zmieniło się 24 lipca 2026 roku?

Niektóre rodzaje działalności gospodarczej w Niemczech wymagają zezwolenia, po niemiecku Erlaubnis. Przed zmianą § 6a Gewerbeordnung, czyli niemieckiej ustawy regulującej prowadzenie działalności gospodarczej, wskazywał określone rodzaje zezwoleń, w których brak rozstrzygnięcia w terminie mógł prowadzić do uznania zgody za udzieloną.

Nowelizacja rozszerzyła zakres tego przepisu. Obecnie obejmuje on wnioski o zezwolenie na wykonywanie działalności gospodarczej na zasadach wskazanych w § 6a, z wyjątkami zapisanymi w ustawie. Zmiana została ogłoszona 23 lipca 2026 r., a nowa treść § 6a weszła w życie dzień później.

Rozszerzenie nie oznacza, że wszystkie rodzaje działalności wymagają zezwolenia. Nie oznacza też, że każde pozwolenie potrzebne firmie podlega tej samej procedurze. Znaczenie ma podstawa prawna konkretnego wniosku. Ogólny kontekst zgłaszania firmy przedstawia tekst o formach działalności i rejestracji Gewerbe.

reklama

Czym jest Genehmigungsfiktion?

Genehmigungsfiktion to ustawowa fikcja udzielenia zezwolenia, nazywana też milczącą zgodą. Oznacza, że po upływie terminu wyznaczonego na rozstrzygnięcie wniosek może wywołać skutek w postaci uznania zezwolenia za udzielone, jeżeli przewiduje to odpowiedni przepis i spełnione są warunki proceduralne.

Nie jest to pismo z urzędu ani potwierdzenie, że urzędnik sprawdził wszystkie okoliczności i wydał pozytywną decyzję. Skutek wynika z ustawy. Wniosek musi być dostatecznie określony, a terminu nie należy liczyć wyłącznie od dnia wysłania pierwszego formularza. Jeżeli organ odmówił zezwolenia w terminie, sama późniejsza bezczynność nie zamienia odmowy w zgodę.

CZYTAJ  Copywriting – Siła Słowa, która Napędza Twój Biznes Online z Opiekawww.pl

Federalna ustawa o postępowaniu administracyjnym, Verwaltungsverfahrensgesetz, przewiduje również możliwość uzyskania na żądanie pisemnego zaświadczenia o wystąpieniu milczącej zgody. W konkretnej sprawie znaczenie mają przepisy proceduralne właściwe dla danego organu i postępowania.

Od kiedy biegną trzy miesiące?

Według federalnego § 42a Verwaltungsverfahrensgesetz termin rozpoczyna się po wpływie kompletnych dokumentów. Dlatego data pierwszego kontaktu z urzędem, wysłania niepełnego wniosku czy otrzymania potwierdzenia doręczenia nie musi być datą rozpoczęcia biegu terminu. O tym, jakie dokumenty są potrzebne, decyduje rodzaj zezwolenia i właściwa procedura.

reklama

Przepisy federalne dopuszczają jednorazowe, odpowiednie przedłużenie terminu, jeżeli uzasadnia to trudność sprawy. Przedłużenie musi zostać uzasadnione i zakomunikowane w odpowiednim czasie. Przy postępowaniu prowadzonym przez organ kraju związkowego lub gminy trzeba uwzględnić właściwe przepisy proceduralne oraz ewentualne regulacje szczególne.

Przykładowo: jeśli urząd otrzymał wniosek, a następnie wezwał do uzupełnienia wymaganych załączników, sama data złożenia pierwszego pisma nie rozstrzyga jeszcze o początku biegu terminu. Należy ustalić, kiedy wpłynął komplet wymaganych dokumentów i czy organ skutecznie przedłużył termin. To ogólny przykład, a nie rozstrzygnięcie konkretnej sprawy.

Kogo obejmuje zmiana, a kto jest wyłączony?

Nowy § 6a dotyczy postępowań o zezwolenie na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie określonym w Gewerbeordnung. W zależności od rodzaju sprawy może mieć znaczenie dla przedsiębiorcy, który potrzebuje odrębnej zgody urzędu przed prowadzeniem określonej działalności. Nie wszystkie branże ani wszystkie czynności wykonywane przez firmę podlegają identycznym wymogom.

Ustawa wyraźnie wyłącza postępowania dotyczące zezwoleń z § 31 ust. 1 i § 34a ust. 1 Gewerbeordnung. Chodzi odpowiednio o określoną działalność ochroniarską na statkach morskich oraz działalność polegającą na zawodowej ochronie osób lub mienia. W tych przypadkach nie można wywodzić milczącej zgody z trzy miesięcznej zasady § 6a.

reklama

Przepis wymienia również określone postępowania dotyczące występów, imprez i działalności gastronomicznej. W odniesieniu do postępowań według federalnej ustawy gastronomicznej wskazuje, że zastosowanie ma brak odpowiednich regulacji kraju związkowego. Przy gastronomii trzeba więc sprawdzić przepisy właściwego landu, a nie zakładać identycznych zasad w całych Niemczech.

CZYTAJ  Jednoosobowa działalność w Niemczech – porady, formalności i wsparcie dla przedsiębiorców

Zezwolenie, zgłoszenie działalności i inne formalności

Warto odróżnić trzy kwestie. Gewerbeanmeldung to zgłoszenie działalności gospodarczej właściwemu urzędowi. Erlaubnis to zezwolenie wymagane dla określonej działalności. Oprócz nich w konkretnej branży mogą występować odrębne wpisy, kwalifikacje lub inne zgody. Uznanie jednego zezwolenia za udzielone nie zastępuje automatycznie pozostałych wymogów.

Na przykład przedsiębiorca rozważający działalność transportową powinien osobno ustalić, jakie przepisy i zezwolenia odnoszą się do jego przewozów. Szerszy opis tego zagadnienia znajduje się w artykule o licencji transportowej w Niemczech. Sama nazwa branży nie przesądza, że w danej procedurze zastosowanie ma § 6a Gewerbeordnung.

Również przedsiębiorca z Polski świadczący usługi w Niemczech nie powinien utożsamiać czasowego świadczenia usług z założeniem niemieckiej firmy. Zakres formalności zależy od sposobu i rodzaju działalności. Osobne kwestie dotyczące pracowników przedstawiono w tekście o delegowaniu pracowników do Niemiec.

reklama

Jakie informacje mają znaczenie przy ocenie sprawy?

Przy wyjaśnianiu statusu wniosku z właściwym urzędem istotne są przede wszystkim:

  • rodzaj żądanego zezwolenia i przepis stanowiący podstawę postępowania;
  • dokładny zakres działalności opisany we wniosku;
  • data wpływu kompletu wymaganych dokumentów;
  • ewentualne wezwania do uzupełnienia oraz odpowiedzi na nie;
  • informacja o przedłużeniu terminu lub rozstrzygnięciu urzędu;
  • przepisy szczególne oraz regulacje właściwego kraju związkowego.

Korespondencja i potwierdzenia dotyczące złożonych dokumentów pozwalają odtworzyć przebieg sprawy, ale same w sobie nie przesądzają o spełnieniu wszystkich warunków. Wątpliwości co do skutku milczenia urzędu można wyjaśniać z organem prowadzącym postępowanie lub niemieckim prawnikiem. Przy organizowaniu dokumentacji firmowej przydatny jest także przegląd okresów przechowywania dokumentów firmowych; terminy te zależą jednak od rodzaju dokumentu i podstawy prawnej.

Najczęstsze pytania

Czy po trzech miesiącach każda firma może rozpocząć działalność?

Nie. Milcząca zgoda dotyczy tylko postępowania, dla którego przewiduje ją właściwy przepis, i wymaga spełnienia warunków proceduralnych. Mogą też istnieć inne obowiązki niezależne od danego zezwolenia.

CZYTAJ  Polska firma budowlana w Niemczech – jak działać zgodnie z przepisami i uniknąć kar?

Czy niekompletny wniosek uruchamia termin?

Federalny § 42a Verwaltungsverfahrensgesetz wiąże początek biegu terminu z wpływem kompletnych dokumentów. Ocena kompletności zależy od wymogów konkretnego postępowania i właściwych przepisów proceduralnych.

reklama

Czy urząd może przedłużyć postępowanie?

Federalna procedura dopuszcza jednorazowe, odpowiednie przedłużenie, gdy uzasadnia to trudność sprawy. Organ musi uzasadnić przedłużenie i zawiadomić o nim w odpowiednim czasie. W konkretnej sprawie należy sprawdzić właściwe przepisy proceduralne.

Czy można otrzymać dokument potwierdzający milczącą zgodę?

Federalny § 42a przewiduje wydanie pisemnego zaświadczenia na żądanie osoby uprawnionej do otrzymania aktu. O właściwy tryb i wymagane dane można zwrócić się do urzędu prowadzącego sprawę.

Źródła

Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Opisane zasady i przepisy dotyczą działalności w Niemczech, mogą ulegać zmianom, a ich zastosowanie zależy od indywidualnej sytuacji firmy oraz właściwych regulacji federalnych, krajowych i unijnych. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio uprawnionym niemieckim doradcą podatkowym (Steuerberater), prawnikiem (Rechtsanwalt) lub innym właściwym specjalistą. Nie należy podejmować indywidualnych decyzji prawnych, podatkowych ani finansowych wyłącznie na podstawie tego materiału.