W niemieckim prawie podatkowym podstawowy okres przechowywania dokumentów firmowych zależy od rodzaju dokumentu: wynosi 6, 8 albo 10 lat. Od 2025 r. dla dowodów księgowych zasadniczy termin skrócono z 10 do 8 lat. Nie oznacza to jednak, że po ośmiu latach można automatycznie usunąć każdą fakturę lub całą dokumentację firmy: znaczenie mają także początek biegu terminu, przepisy przejściowe i to, czy dokument jest nadal istotny dla rozliczeń podatkowych.

Jakie dokumenty przechowuje się przez 6, 8 i 10 lat?

Paragraf 147 niemieckiej ordynacji podatkowej, czyli Abgabenordnung (AO), dzieli dokumenty podlegające przechowywaniu na kilka grup. Zasadnicze terminy podatkowe są następujące:

  • 10 lat – między innymi księgi i ewidencje, inwentarze, roczne sprawozdania finansowe, bilans otwarcia oraz instrukcje i dokumenty organizacyjne potrzebne do ich zrozumienia. Do tej grupy należą również określone w przepisie dokumenty celne.
  • 8 lat – dowody księgowe, po niemiecku Buchungsbelege, czyli dokumenty stanowiące podstawę zapisów księgowych. W praktyce mogą to być faktury i inne dokumenty potwierdzające operacje gospodarcze.
  • 6 lat – pozostałe dokumenty wymienione w § 147 ust. 1 AO, w tym otrzymana i wysłana korespondencja handlowa oraz inne dokumenty istotne dla opodatkowania, o ile nie należą do grupy objętej dłuższym terminem lub szczególnymi zasadami.

O przyporządkowaniu decyduje funkcja i treść dokumentu, a nie tylko jego nazwa. Na przykład wiadomość dotycząca zamówienia może być korespondencją handlową, ale załączony do niej dokument może jednocześnie pełnić funkcję dowodu księgowego. Trzeba też rozróżnić podstawowe terminy podatkowe od innych obowiązków, które mogą wynikać z odrębnych przepisów.

Zmiana okresu dla dowodów księgowych została wprowadzona w ramach ustawy ograniczającej biurokrację. Zasadniczo obejmuje także dokumenty, dla których wcześniejszy termin przechowywania nie upłynął jeszcze na koniec 2024 r. Przepisy przejściowe przewidują szczególne zasady dla niektórych instytucji finansowych, dlatego nie należy przenosić reguły o ośmiu latach bez sprawdzenia na każdy podmiot.

reklama

Od kiedy liczy się termin przechowywania?

Termin nie zaczyna się zwykle w dniu otrzymania faktury. Zgodnie z § 147 ust. 4 AO bieg rozpoczyna się z końcem odpowiedniego roku kalendarzowego. W przypadku dowodu księgowego chodzi co do zasady o koniec roku, w którym dowód powstał; dla ksiąg znaczenie ma rok dokonania ostatniego wpisu, a dla korespondencji – rok jej otrzymania albo wysłania.

CZYTAJ  Do kiedy trzeba rozliczyc podatek w Niemczech ?

Przykład: dowód księgowy powstał w maju 2025 r. Ośmioletni termin liczony od końca 2025 r. upływa zasadniczo z końcem 2033 r. Jest to jedynie przykład obliczenia podstawowego terminu. Przed usunięciem dokumentu trzeba sprawdzić, czy nie zachodzą okoliczności wymagające dłuższego przechowywania.

Ordynacja wskazuje, że termin nie upływa, dopóki dokumenty mają znaczenie dla podatków, dla których nie upłynął jeszcze termin ustalenia zobowiązania. Dlatego sama data na fakturze ani upływ ośmiu lat nie przesądzają o możliwości jej zniszczenia. Znaczenie mogą mieć również inne przepisy i okoliczności dotyczące danego dokumentu.

Faktura, e-faktura i wydruk: co zachować?

Przechowywanie faktury trzeba odróżnić od zasad jej wystawiania. Od 2025 r. w Niemczech wprowadzono obowiązek stosowania e-faktur w określonych transakcjach między krajowymi przedsiębiorcami, z przepisami przejściowymi dotyczącymi wystawiania. Osobno omówiono okresy przejściowe dla wystawiania faktur od 2027 r.

reklama

Niemieckie Ministerstwo Finansów zaktualizowało 14 lipca 2025 r. zasady GoBD dotyczące prowadzenia i przechowywania dokumentacji elektronicznej. W przypadku e-faktury w rozumieniu niemieckich przepisów o VAT zasadnicze znaczenie ma przechowanie jej ustrukturyzowanej części, na przykład danych XML, przy spełnieniu pozostałych wymogów GoBD. Sam wydruk albo obraz dokumentu nie zastępuje danych, które mają pozostać dostępne do maszynowej analizy.

W fakturze hybrydowej może występować zarówno część ustrukturyzowana, jak i obraz czytelny dla człowieka, na przykład PDF. Ministerstwo wskazuje, że część wizualną trzeba dodatkowo przechowywać, jeśli zawiera dodatkowe lub odmienne informacje istotne podatkowo, na przykład adnotacje księgowe. Nie należy więc zakładać, że każdy plik PDF dołączony do e-faktury jest zawsze zbędny.

Wybór programu wpływa na sposób obsługi dokumentów, ale sam zakup narzędzia nie rozstrzyga, czy archiwum spełnia wymogi. Zagadnienia związane z funkcjami narzędzi omawia również wpis o programach do wystawiania faktur.

CZYTAJ  Jak założyć własną działalność gospodarczą w Niemczech: Przewodnik dla początkujących przedsiębiorców

Czy dokumenty papierowe można zeskanować?

Paragraf 147 AO dopuszcza przechowywanie wielu dokumentów jako odwzorowań na nośnikach danych, jeśli spełnione są określone warunki. Dotyczą one między innymi zgodności obrazu lub treści, dostępności przez wymagany okres oraz możliwości niezwłocznego odczytu i analizy maszynowej. Przepis przewiduje też wyjątki, między innymi dla rocznych sprawozdań finansowych i bilansu otwarcia oraz określonych dokumentów celnych.

reklama

Nie oznacza to, że dowolne zdjęcie kartki automatycznie zastępuje prawidłowo przechowywany dokument. Przy cyfrowym obiegu znaczenie mają także zasady GoBD, w tym możliwość odtworzenia dokumentu, zabezpieczenie danych oraz opis sposobu ich przetwarzania. W przypadku wątpliwości co do konkretnego zbioru dokumentów i możliwości usunięcia oryginałów właściwy jest kontakt z niemieckim doradcą podatkowym.

Szerszy kontekst organizacji plików i dostępu do nich przedstawia artykuł o obiegu dokumentów w firmie. Rozwiązania techniczne należy jednak oceniać w świetle aktualnych wymogów dotyczących konkretnej dokumentacji.

Co dzieje się przy zmianie programu lub biura rachunkowego?

Zmiana dostawcy oprogramowania albo podmiotu prowadzącego księgowość nie skraca ustawowego okresu przechowywania. Dokumenty i dane objęte obowiązkiem muszą pozostać dostępne przez wymagany czas. Podczas kontroli urząd skarbowy może korzystać z przewidzianych w AO form dostępu do danych, w tym żądać danych w formacie nadającym się do maszynowej analizy.

Przy planowaniu zmiany znaczenie mają między innymi możliwość odczytu starszych plików, zachowanie powiązań między dokumentem a zapisem księgowym oraz sposób przekazania danych. Warto ustalić z biurem rachunkowym, jakie dane znajdują się u niego, a jakie w systemie przedsiębiorcy, i jak będą dostępne po zakończeniu współpracy. To kwestia organizacyjna odrębna od terminu złożenia deklaracji, o którym mówi wpis o terminach rozliczenia podatku w Niemczech.

reklama

Najczęstsze pytania

Czy wszystkie faktury można usunąć po ośmiu latach?

Nie automatycznie. Osiem lat to zasadniczy termin dla dowodów księgowych, ale trzeba ustalić jego początek, zastosowanie przepisów przejściowych oraz to, czy dokument pozostaje istotny dla nieprzedawnionych rozliczeń podatkowych. Mogą też mieć znaczenie inne obowiązki przechowywania.

CZYTAJ  5 Dźwigni Biznesu, Które Powinien Znać Każdy Przedsiębiorca

Czy wiadomość e-mail zawsze trzeba przechowywać przez osiem lat?

Nie. Sama forma wiadomości nie przesądza o terminie. Należy ustalić, czy jest ona korespondencją handlową, dowodem księgowym albo innym dokumentem istotnym podatkowo oraz czy zawiera informacje, których nie zachowano w innym wymaganym dokumencie.

Czy mała firma rozliczająca się metodą EÜR może pominąć archiwum?

Nie należy utożsamiać uproszczonego sposobu ustalania dochodu z brakiem obowiązków dokumentacyjnych. Urzędowe wytyczne GoBD wskazują, że również podatnicy ustalający dochód jako nadwyżkę przychodów nad wydatkami przechowują dokumenty objęte § 147 ust. 1 AO. Zakres obowiązków zależy od dokumentów i sytuacji danego podmiotu.

Źródła

Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Opisane zasady i przepisy dotyczą działalności w Niemczech, mogą ulegać zmianom, a ich zastosowanie zależy od indywidualnej sytuacji firmy oraz właściwych regulacji federalnych, krajowych i unijnych. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio uprawnionym niemieckim doradcą podatkowym (Steuerberater), prawnikiem (Rechtsanwalt) lub innym właściwym specjalistą. Nie należy podejmować indywidualnych decyzji prawnych, podatkowych ani finansowych wyłącznie na podstawie tego materiału.

reklama