Od 1 lipca 2026 r. w Niemczech obowiązują zmiany, które mają uprościć udzielanie zamówień publicznych i ułatwić udział w nich małym i średnim przedsiębiorstwom. Ustawa przyspieszająca zamówienia publiczne, czyli Vergabebeschleunigungsgesetz, ogranicza część formalności i wzmacnia rolę oświadczeń własnych wykonawców. Równolegle wprowadzono szczególne rozwiązania dotyczące zakupów administracji federalnej. Konkretne warunki udziału nadal zależą od rodzaju zamówienia, jego wartości i właściwych przepisów.

Co weszło w życie i kogo dotyczy?

Nowe przepisy dotyczą sposobu, w jaki instytucje publiczne kupują usługi, dostawy i roboty budowlane. Mogą mieć znaczenie dla firm zainteresowanych realizacją takich zamówień, na przykład przedsiębiorstw budowlanych, dostawców wyposażenia i usługodawców. Zmiany nie oznaczają jednak, że każda firma otrzyma zaproszenie do złożenia oferty albo że wszystkie zamówienia będą prowadzone w ten sam sposób.

Bundestag przyjął ustawę 23 kwietnia 2026 r., Bundesrat wyraził na nią zgodę 8 maja, a 18 maja została ona ogłoszona w federalnym dzienniku ustaw. Weszła w życie 1 lipca 2026 r. W tym samym dniu zaczęły obowiązywać także odrębne przepisy administracyjne dotyczące zakupów na szczeblu federalnym.

Dla przedsiębiorstwa istotne jest ustalenie, kto udziela zamówienia: urząd federalny, instytucja kraju związkowego czy jednostka samorządowa. Nie każda reguła dotycząca zakupów federalnych ma automatycznie identyczne zastosowanie do zamówień landów i gmin.

reklama

Mniej dokumentów i większe znaczenie oświadczeń

Jednym z celów reformy jest ograniczenie obowiązków dowodowych i uproszczenie dokumentacji. W postępowaniach wzmocniono znaczenie Eigenerklärungen, czyli oświadczeń własnych przedsiębiorców. Zamiast zawsze przedstawiać obszerny komplet dokumentów na początku, wykonawca może w sytuacjach przewidzianych przez właściwe zasady przekazać odpowiednie oświadczenie.

Oświadczenie nie jest jednak zwolnieniem z wymaganych warunków udziału. Zamawiający może żądać dokumentów potwierdzających informacje na zasadach właściwych dla danego postępowania. Znaczenie mają więc konkretne wymagania zawarte w ogłoszeniu i dokumentacji, a także terminy na przekazanie odpowiedzi.

CZYTAJ  Przycisk odstąpienia od umowy w Niemczech od 19 czerwca 2026 r. – co oznacza dla sklepów internetowych?

Reforma przewiduje również większe wykorzystanie komunikacji elektronicznej. Przed złożeniem oferty trzeba zwrócić uwagę na wskazany przez zamawiającego kanał, wymagany format dokumentów i godzinę upływu terminu. Sposób organizacji dokumentacji firmowej omówiono także w tekście o okresach przechowywania dokumentów w Niemczech.

Podział zamówienia na części a udział mniejszych wykonawców

W niemieckim systemie zamówień publicznych istotną rolę odgrywa zasada podziału zamówień na części, nazywane Lose. Części mogą odnosić się do zakresu ilościowego albo do poszczególnych rodzajów prac i specjalizacji. Dzięki temu przedsiębiorstwo może ubiegać się o zakres odpowiadający jego możliwościom, zamiast składać ofertę na całe przedsięwzięcie.

reklama

Reforma zachowuje ogólną zasadę podziału na części, ale nie oznacza, że w każdym postępowaniu powstanie osobna część dla każdej specjalizacji. Rząd wskazuje również na możliwość zobowiązania wykonawcy zamówienia udzielonego łącznie do uwzględniania interesów małych i średnich firm przy powierzaniu podwykonawstwa.

Dla małej firmy są to dwa różne sposoby uczestnictwa: złożenie własnej oferty na część zamówienia albo współpraca jako podwykonawca wykonawcy głównego. Warunki i zakres odpowiedzialności wynikają z dokumentów konkretnego zamówienia oraz umów między stronami. Dodatkowy kontekst dla firm wykonujących prace budowlane przedstawia artykuł o działalności polskiej firmy budowlanej w Niemczech.

Zamówienia bezpośrednie na szczeblu federalnym

Rząd federalny wskazuje, że próg wartości zamówienia bezpośredniego dla zamówień federalnych podniesiono do 50 000 EUR. W takim trybie, w granicach określonych właściwymi zasadami, nie trzeba wszczynać postępowania ofertowego między kilkoma przedsiębiorstwami.

Nie należy utożsamiać tej kwoty z powszechnym prawem każdej firmy do otrzymania zlecenia ani z progiem stosowanym automatycznie przez każdą gminę. Chodzi o rozwiązanie dotyczące zamówień federalnych; znaczenie mają również właściwe przepisy dla konkretnego zakupu. Podniesienie progu nie znosi potrzeby przestrzegania zasad obowiązujących instytucję zamawiającą.

reklama

Osobne ułatwienia dla dostaw, usług i startupów

Wraz z ustawą zaczęły obowiązywać federalne przepisy administracyjne dopuszczające dla dostaw i usług, do wartości 100 000 EUR, zastosowanie postępowania negocjacyjnego bez wcześniejszego konkursu na udział. Jest to inny tryb niż zamówienie bezpośrednie i nie należy utożsamiać obu progów. Podany zakres dotyczy wskazanych federalnych przepisów administracyjnych, a nie wszystkich zamówień budowlanych i wszystkich instytucji w Niemczech.

CZYTAJ  5 Dźwigni Biznesu, Które Powinien Znać Każdy Przedsiębiorca

Przewidziano również szczególne ułatwienia dla zakupów innowacyjnych rozwiązań od startupów. Nie każda nowo utworzona firma i nie każda jej usługa automatycznie spełnia warunki takiego rozwiązania. O zastosowaniu szczególnych zasad decydują ich przesłanki i okoliczności konkretnego zakupu.

Firmy dopiero rozpoczynające działalność mogą osobno zapoznać się z ogólnymi informacjami o formach działalności i rejestracji Gewerbe. Sama rejestracja nie zastępuje jednak sprawdzenia warunków udziału w zamówieniu.

Co sprawdzić w ogłoszeniu o zamówieniu?

Dokumentacja konkretnego postępowania pozwala ustalić, jak przedstawione wyżej zasady przekładają się na daną ofertę. Warto zwrócić uwagę na następujące informacje:

reklama
  • nazwę i szczebel instytucji zamawiającej oraz rodzaj zamawianych dostaw, usług lub robót;
  • to, czy zamówienie podzielono na części i czy można złożyć ofertę na wybrany zakres;
  • warunki udziału, wymagane oświadczenia i dokumenty oraz moment ich przekazania;
  • kryteria oceny ofert, zakres świadczenia i przewidywane terminy wykonania;
  • zasady udziału podwykonawców oraz wymagania dotyczące komunikacji i złożenia oferty.

Przedsiębiorca, który ma już odpowiednie uprawnienia do swojej działalności, powinien odróżnić je od wymogów konkretnego zamówienia. Z kolei wymagania dotyczące samego prowadzenia określonej działalności są osobnym zagadnieniem; ich część przedstawia omówienie milczącej zgody urzędu na działalność.

Częste pytania

Czy mała firma musi startować w całym zamówieniu?

Nie zawsze. Jeżeli zamawiający dopuścił składanie ofert na poszczególne części, firma może ubiegać się o wskazany zakres zgodnie z dokumentacją postępowania. Jeżeli zamówienie udzielane jest łącznie, możliwy może być udział w charakterze podwykonawcy.

Czy próg 50 000 EUR dotyczy każdego urzędu?

Nie należy tego zakładać. Opisany przez rząd próg zamówienia bezpośredniego odnosi się do zamówień federalnych. Przy zakupach landów i gmin trzeba ustalić zasady właściwe dla danego zamawiającego.

Czy oświadczenie własne zawsze wystarcza?

Nie. Możliwość posłużenia się oświadczeniem oraz ewentualny obowiązek przedstawienia dodatkowych dowodów zależą od właściwych przepisów i dokumentów konkretnego postępowania.

reklama

Źródła

CZYTAJ  Konieczność posiadania strony internetowej przez firmy świadczące usługi lokalne oraz korzyści z tego płynące

Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Opisane zasady i przepisy dotyczą działalności w Niemczech, mogą ulegać zmianom, a ich zastosowanie zależy od indywidualnej sytuacji firmy oraz właściwych regulacji federalnych, krajowych i unijnych. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio uprawnionym niemieckim doradcą podatkowym (Steuerberater), prawnikiem (Rechtsanwalt) lub innym właściwym specjalistą. Nie należy podejmować indywidualnych decyzji prawnych, podatkowych ani finansowych wyłącznie na podstawie tego materiału.