Unijne rozporządzenie EUDR zacznie być stosowane zasadniczo od 30 grudnia 2026 r. do określonych produktów wprowadzanych na rynek UE lub z niego wywożonych, także przez firmy działające w Niemczech. Dla części mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw przewidziano termin 30 czerwca 2027 r., z ważnym wyjątkiem dotyczącym niektórych produktów drzewnych. Zakres obowiązków zależy przede wszystkim od produktu i miejsca firmy w łańcuchu dostaw: importer wprowadzający towar na rynek UE ma inne zadania niż sklep kupujący go od unijnego dostawcy.

Czym jest EUDR i co ma się zmienić?

EUDR to rozporządzenie UE 2023/1115 dotyczące produktów niezwiązanych z wylesianiem. Weszło w życie 29 czerwca 2023 r., ale stosowanie jego głównych obowiązków odroczono. W grudniu 2025 r. przyjęto kolejną zmianę terminów i uproszczenia dotyczące między innymi uczestników znajdujących się na dalszych etapach łańcucha dostaw.

Co do zasady produkty objęte rozporządzeniem będą mogły być wprowadzane do obrotu w UE, udostępniane na tym rynku lub z niego wywożone, jeżeli spełnią określone warunki. Muszą być niezwiązane z wylesianiem, wyprodukowane zgodnie z właściwym prawem kraju produkcji oraz objęte wymaganym oświadczeniem lub deklaracją, stosownie do przepisów i roli danego podmiotu.

W tym kontekście „niezwiązane z wylesianiem” oznacza zasadniczo, że odpowiednie surowce nie pochodzą z gruntów wylesionych po 31 grudnia 2020 r. Dla drewna znaczenie ma również to, czy jego pozyskanie nie spowodowało degradacji lasu po tej dacie. Sam zakup od kontrahenta z UE nie zmienia pochodzenia surowca, ale może zmienić rolę kupującego i zakres jego obowiązków.

reklama

Jakich towarów dotyczą przepisy?

Rozporządzenie obejmuje siedem grup surowców: bydło, kakao, kawę, palmę olejową, kauczuk, soję i drewno. Dotyczy także wskazanych produktów pochodnych, na przykład niektórych wyrobów z czekolady, skóry, drewna lub kauczuku. Decydujące znaczenie ma jednak to, czy konkretny towar znajduje się w załączniku I do rozporządzenia i odpowiada wskazanemu w nim kodowi taryfowemu.

Nie wystarczy więc stwierdzić, że produkt zawiera kawę lub element drewniany. Trzeba odnieść jego rzeczywistą klasyfikację do właściwego wpisu w załączniku. Komisja Europejska informuje również o rozszerzeniu zakresu niektórych pozycji załącznika: dla produktów dodanych aktem delegowanym z września 2026 r. wskazuje datę stosowania 30 grudnia 2027 r. Nie należy automatycznie przypisywać tej daty wszystkim pozostałym produktom.

CZYTAJ  Prawo do naprawy w Niemczech od 2026 roku: co zmienia się dla sklepów i serwisów?

W sklepie internetowym ustalenie zakresu EUDR jest odrębne od sprawdzenia informacji o bezpieczeństwie produktu wymaganych w ofercie. Oba zestawy przepisów dotyczą innych zagadnień i mogą mieć zastosowanie równolegle.

Kiedy przepisy obejmą małą firmę?

Według wytycznych Komisji większość podstawowych obowiązków wynikających z EUDR ma zastosowanie od 30 grudnia 2026 r. Odroczony termin 30 czerwca 2027 r. dotyczy podmiotów, które były ustanowione jako mikroprzedsiębiorstwa lub małe przedsiębiorstwa do 31 grudnia 2024 r., zgodnie z kryteriami wskazanymi w rozporządzeniu.

reklama

Odroczenie nie obejmuje jednak wszystkich towarów drzewnych. W odniesieniu do produktów objętych załącznikiem do wcześniejszego unijnego rozporządzenia o drewnie, EUTR, odpowiednie przepisy EUDR stosuje się od 30 grudnia 2026 r. także do wskazanych małych podmiotów. Przy ocenie konkretnego przypadku znaczenie mają zatem zarówno status przedsiębiorstwa, jak i rodzaj towaru oraz jego sytuacja w okresie przejściowym.

Komisja wyjaśnia też, że niektóre produkty wprowadzone na rynek w odpowiednim okresie przejściowym pozostają poza głównymi obowiązkami EUDR na dalszych etapach obrotu. Wymaga to jednak możliwości wykazania, kiedy odpowiedni produkt został pierwotnie wprowadzony na rynek. Osobne reguły dotyczą drewna i wyrobów z drewna objętych wcześniejszymi przepisami.

Importer, producent i sklep: dlaczego rola ma znaczenie?

Podmiot wprowadzający odpowiedni produkt na rynek UE po raz pierwszy, na przykład importer sprowadzający objętą rozporządzeniem kawę spoza Unii, co do zasady odpowiada za wymaganą procedurę należytej staranności przed wprowadzeniem produktu do obrotu. Obejmuje ona zbieranie informacji, ocenę ryzyka oraz, gdy to konieczne, jego ograniczenie. Przedsiębiorca składa też wymagane oświadczenie w unijnym systemie informacyjnym.

W zależności od produktu potrzebne informacje obejmują między innymi jego opis, ilość, kraj produkcji i dane umożliwiające powiązanie surowca z miejscem produkcji. Dane geolokalizacyjne i dokumenty mają umożliwić ocenę pochodzenia oraz zgodności z właściwymi przepisami kraju produkcji. Sama nazwa kraju na fakturze nie zastępuje automatycznie całego wymaganego zestawu informacji.

reklama

Podmiot działający na dalszym etapie łańcucha oraz sprzedawca mają po zmianach z grudnia 2025 r. inne obowiązki niż pierwszy podmiot wprowadzający towar na rynek. Komisja wskazuje, że nie muszą oni składać własnego oświadczenia o należytej staranności ani ponownie ustalać, czy przeprowadzono ją w całym łańcuchu. Dla niektórych podmiotów przewidziano natomiast rejestrację w systemie oraz pozyskiwanie numerów referencyjnych oświadczeń, zależnie od ich wielkości i miejsca w łańcuchu dostaw.

CZYTAJ  Jak analizować skuteczność agencji SEO w e-commerce ?

Mały sklep kupujący gotową czekoladę od hurtowni w Niemczech nie powinien więc z góry zakładać, że wykonuje tę samą procedurę co pierwszy importer kakao. Z kolei sklep, który sam sprowadza produkt spoza UE i jako pierwszy wprowadza go na unijny rynek, może występować w innej roli. O kwalifikacji decyduje rzeczywista transakcja, a nie sama nazwa firmy lub kanał sprzedaży.

Czy istnieją uproszczenia dla drobnych producentów?

Rozporządzenie przewiduje szczególną kategorię mikro- lub małego podmiotu pierwotnego. Chodzi o podmiot spełniający ustawowe warunki, ustanowiony w kraju sklasyfikowanym jako kraj niskiego ryzyka, który w ramach działalności wprowadza do obrotu lub wywozi odpowiednie produkty samodzielnie wyhodowane, zebrane, pozyskane lub wyprodukowane na właściwych działkach. Przykładem mogą być określeni rolnicy lub właściciele lasów.

Dla tej kategorii przewidziano uproszczoną deklarację zamiast składania odrębnego oświadczenia o należytej staranności przy każdej operacji. Uproszczenia nie należy utożsamiać z ogólnym zwolnieniem wszystkich mikrofirm, sklepów czy importerów. Właściwa rola i spełnienie warunków ustawowych pozostają istotne.

reklama

Jak uporządkować informacje o dostawach?

Przed rozpoczęciem stosowania odpowiednich przepisów przedsiębiorstwo może uporządkować dane, które pozwolą rozpoznać zakres regulacji i jego własną rolę:

  • ustalić, które towary odpowiadają pozycjom załącznika I i jakie kody taryfowe są dla nich właściwe;
  • oddzielić dostawy sprowadzane bezpośrednio spoza UE od zakupów od podmiotów już działających na rynku unijnym;
  • ustalić, kto jest pierwszym podmiotem wprowadzającym dany produkt na rynek oraz jakie informacje przekazuje kolejnemu nabywcy;
  • zachować dokumenty pozwalające powiązać partię produktu z dostawcą i, gdy jest to wymagane, z odpowiednim numerem referencyjnym;
  • sprawdzić daty wprowadzenia towaru do obrotu, jeśli znaczenie mogą mieć przepisy przejściowe.

Dokumentacja EUDR nie zastępuje innych obowiązków związanych ze sprzedażą. Przykładowo firma wysyłająca towary powinna osobno sprawdzić zasady dotyczące opakowań wysyłkowych, a przedsiębiorca oferujący sprzęt elektryczny — właściwe obowiązki dotyczące rejestracji sprzętu elektrycznego w Niemczech. Zakres każdego z tych systemów trzeba oceniać osobno.

CZYTAJ  Paszport baterii od 2027 roku: co oznacza dla sprzedawców i importerów w Niemczech?

Kto odpowiada za stosowanie przepisów w Niemczech?

Rozporządzenie unijne ma bezpośrednie zastosowanie w państwach UE, w tym w Niemczech. Niemieckie przepisy krajowe służą między innymi organizacji jego wykonywania i kontroli. Rząd federalny podał 13 listopada 2026 r., że Bundestag przyjął projekt ustawy dotyczącej krajowego wdrożenia; nie należy utożsamiać samego tego komunikatu z potwierdzeniem wszystkich kolejnych etapów procesu ustawodawczego.

Według informacji rządu właściwą instytucją wykonującą zadania związane z EUDR w Niemczech jest Bundesanstalt für Landwirtschaft und Ernährung (BLE), czyli Federalny Urząd ds. Rolnictwa i Żywności. Firma, która prowadzi sklep internetowy w Niemczech, powinna przy tym odróżnić niemieckie czynności nadzorcze od obowiązków wynikających bezpośrednio z rozporządzenia UE.

reklama

Najczęstsze pytania

Czy każdy sklep sprzedający kawę musi składać oświadczenie EUDR?

Nie. Obowiązki zależą od roli w łańcuchu dostaw, produktu, terminu i pozostałych warunków rozporządzenia. Inaczej traktowany jest co do zasady pierwszy podmiot wprowadzający produkt na rynek UE, a inaczej sprzedawca na dalszym etapie.

Czy firma z siedzibą w Polsce może podlegać tym zasadom?

Tak, jeżeli wykonuje czynności objęte rozporządzeniem w odniesieniu do odpowiednich produktów na rynku UE lub przy ich wywozie. Sama sprzedaż klientowi w Niemczech nie przesądza jednak, że polska firma jest pierwszym podmiotem wprowadzającym dany towar na rynek unijny.

Czy faktura zakupu wystarczy do wykazania pochodzenia?

Nie zawsze. Faktura może pomagać w identyfikacji dostawcy i transakcji, lecz zakres wymaganych danych zależy od obowiązków konkretnego podmiotu. Pierwszy podmiot wprowadzający produkt na rynek może potrzebować znacznie szerszych informacji do przeprowadzenia należytej staranności.

Źródła

Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Opisane zasady i przepisy dotyczą działalności w Niemczech, mogą ulegać zmianom, a ich zastosowanie zależy od indywidualnej sytuacji firmy oraz właściwych regulacji federalnych, krajowych i unijnych. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio uprawnionym niemieckim doradcą podatkowym (Steuerberater), prawnikiem (Rechtsanwalt) lub innym właściwym specjalistą. Nie należy podejmować indywidualnych decyzji prawnych, podatkowych ani finansowych wyłącznie na podstawie tego materiału.

reklama