Od 19 czerwca 2026 r. przedsiębiorcy objęci niemieckimi przepisami o umowach zawieranych na odległość przez interfejs internetowy muszą umożliwić konsumentom skorzystanie z elektronicznej funkcji odstąpienia od umowy. Dotyczy to między innymi sklepów internetowych zawierających takie umowy z konsumentami. Funkcja, nazywana po niemiecku Widerrufsbutton, ma ułatwiać złożenie oświadczenia wtedy, gdy konsumentowi przysługuje prawo odstąpienia.

Co zmieniło się w niemieckich przepisach?

Prawo odstąpienia od wielu umów zawieranych na odległość istniało już wcześniej. Konsument mógł przekazać przedsiębiorcy jednoznaczne oświadczenie o odstąpieniu, a sklep mógł dodatkowo udostępnić formularz elektroniczny. Od 19 czerwca 2026 r. § 356a niemieckiego kodeksu cywilnego, czyli Bürgerliches Gesetzbuch (BGB), określa obowiązkową funkcję elektroniczną dla umów na odległość zawieranych przez interfejs internetowy.

Zmiana wynika z wdrożenia dyrektywy UE 2023/2673. Chociaż dyrektywa dotyczy również umów o usługi finansowe zawieranych na odległość, sama funkcja odstąpienia ma szerszy zakres i może mieć znaczenie także dla sprzedawców towarów oraz usług online. W Niemczech podstawą opisanych niżej wymagań jest przepis BGB.

Nowa funkcja nie zastępuje wszystkich pozostałych obowiązków informacyjnych sklepu. Warto odróżnić jej działanie od szerszych wymogów dotyczących informacji na stronie internetowej, które należy oceniać według aktualnych przepisów.

reklama

Jakich umów dotyczy funkcja odstąpienia?

§ 356a BGB odnosi się do umów zawieranych na odległość przez interfejs internetowy pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem. Interfejsem może być na przykład strona sklepu lub aplikacja, w której dochodzi do zawarcia umowy. Przepis nie ustanawia analogicznego, ogólnego obowiązku dla umów zawieranych wyłącznie między przedsiębiorcami.

Znaczenie ma rzeczywisty sposób zawarcia umowy. Sama obecność firmy w internecie nie przesądza, że każda umowa z jej klientem została zawarta przez interfejs internetowy. Inaczej należy ocenić sytuację, w której konsument składa zamówienie w sklepie online, a inaczej taką, w której strona służy wyłącznie do przedstawienia oferty, a umowę zawiera się później poza nią.

Przycisk jest sposobem skorzystania z istniejącego prawa odstąpienia. Nie oznacza, że od każdej umowy można odstąpić ani że każda sprzedaż podlega identycznym zasadom. Ustawowe wyjątki oraz sytuacje, w których prawo może wygasnąć, zależą od rodzaju umowy i spełnienia określonych warunków. Dotyczy to między innymi niektórych usług i treści cyfrowych.

CZYTAJ  Programy do wystawiania faktur

Jak ma wyglądać funkcja Widerrufsbutton?

Funkcja musi być czytelnie oznaczona słowami „Vertrag widerrufen” albo innym jednoznacznym sformułowaniem o tym samym znaczeniu. W okresie biegu terminu na odstąpienie powinna być stale dostępna w interfejsie internetowym, umieszczona w widocznym miejscu i łatwo dostępna dla konsumenta.

reklama

Oznaczenie ma mówić o odstąpieniu od umowy. Ogólny odsyłacz do regulaminu lub danych kontaktowych nie opisuje wprost tej czynności. Funkcja powinna prowadzić do możliwości przekazania oświadczenia przedsiębiorcy, a nie jedynie do informacji o prawie odstąpienia.

Przepis nie wskazuje jednego obowiązkowego układu strony ani konkretnego koloru przycisku. Określa natomiast rezultat: konsument ma móc funkcję łatwo znaleźć, odczytać jej oznaczenie i użyć jej w czasie biegu terminu. Ma to znaczenie zarówno dla wersji komputerowej sklepu, jak i dla interfejsu dostępnego na urządzeniach mobilnych.

Jakie informacje podaje konsument?

Funkcja musi umożliwiać łatwe podanie lub potwierdzenie:

  • imienia i nazwiska konsumenta;
  • danych pozwalających zidentyfikować umowę albo część umowy, od której konsument chce odstąpić;
  • danych dotyczących elektronicznego środka komunikacji, którym ma zostać przesłane potwierdzenie otrzymania oświadczenia.

Przykładowo identyfikacja może odnosić się do konkretnego zamówienia. Istotne jest również rozróżnienie całej umowy od jej części, ponieważ niemiecki przepis przewiduje możliwość wskazania części umowy objętej oświadczeniem.

reklama

Potwierdzenie wysłania oświadczenia

Po podaniu lub potwierdzeniu danych konsument musi móc przesłać oświadczenie za pomocą funkcji potwierdzenia. Powinna ona być czytelnie oznaczona słowami „Widerruf bestätigen” albo innym jednoznacznym sformułowaniem o tym samym znaczeniu.

Po jej uruchomieniu przedsiębiorca powinien niezwłocznie przekazać konsumentowi potwierdzenie otrzymania oświadczenia na trwałym nośniku. Potwierdzenie musi zawierać co najmniej treść oświadczenia i wymagane dane oraz datę i godzinę jego otrzymania. Chodzi o potwierdzenie otrzymania oświadczenia, a nie o automatyczne rozstrzygnięcie każdego sporu dotyczącego konkretnej umowy.

Termin odstąpienia a wysłanie formularza

Jeśli konsument wyśle oświadczenie przez funkcję przed upływem terminu odstąpienia, § 356a BGB uznaje je za doręczone przedsiębiorcy w terminie. Znaczenie ma więc moment wysłania oświadczenia przez przewidzianą funkcję, a nie wyłącznie późniejsza obsługa sprawy przez sklep.

CZYTAJ  Marketing i Promocja: Kluczowe Strategie dla Sukcesu Firmy

Sam termin oraz moment jego rozpoczęcia ustala się według przepisów właściwych dla danej umowy. Przy zakupie towarów znaczenie może mieć chwila otrzymania towaru, a przy kilku towarach dostarczanych osobno – otrzymanie ostatniego z nich. Nie należy przyjmować, że data złożenia każdego zamówienia jest automatycznie początkiem biegu terminu.

reklama

Odstąpienie a wypowiedzenie abonamentu

Widerruf to odstąpienie od umowy na zasadach przewidzianych w przepisach. Należy je odróżnić od Kündigung, czyli wypowiedzenia stosunku umownego, które może dotyczyć na przykład zakończenia abonamentu. Są to różne czynności i mogą podlegać odrębnym wymaganiom. Sam przycisk wypowiedzenia nie powinien być automatycznie traktowany jako realizacja funkcji odstąpienia z § 356a BGB.

Różnica ma znaczenie dla firm oferujących przez internet zarówno pojedyncze zakupy, jak i usługi odnawiane. Przy projektowaniu ścieżek klienta trzeba ustalić, z jakiej czynności konsument chce skorzystać i jakie przepisy odnoszą się do danej umowy.

Co sprawdzić w działaniu sklepu?

Przedsiębiorca analizujący swój sklep może uporządkować przegląd wokół kilku pytań:

  1. Czy przez stronę lub aplikację zawierane są umowy na odległość z konsumentami?
  2. Czy funkcja odstąpienia jest wyróżniona, czytelnie nazwana i łatwo dostępna w okresie biegu terminu?
  3. Czy konsument może wskazać swoje dane, umowę lub jej część oraz elektroniczny sposób otrzymania potwierdzenia?
  4. Czy działa osobna funkcja przesłania oświadczenia z odpowiednim oznaczeniem?
  5. Czy po jej użyciu sklep niezwłocznie wysyła wymagane potwierdzenie na trwałym nośniku?

Warto sprawdzić całą drogę z perspektywy klienta: od znalezienia funkcji, przez identyfikację zamówienia, po otrzymanie potwierdzenia. Taki przegląd może ujawnić na przykład niedziałający formularz albo potwierdzenie, które nie zawiera wymaganych informacji. Zagadnienia organizacyjne związane z rozpoczęciem sprzedaży opisuje również poradnik o otwarciu sklepu internetowego w Niemczech.

reklama

Przy sprzedaży transgranicznej trzeba osobno ustalić prawo właściwe dla relacji z konsumentem i uwzględnić obowiązujące przepisy ochronne. Sama siedziba sklepu w Polsce nie rozstrzyga automatycznie wszystkich obowiązków wobec klientów w Niemczech. Szerszy kontekst przedstawia wpis o lokalnych przepisach przy sprzedaży na rynku niemieckim.

CZYTAJ  Spółka Akcyjna (AG) - Filar Przedsiębiorczości i Kapitału

Najczęstsze pytania

Czy wystarczy wysłać klientowi wzór formularza odstąpienia?

W sytuacjach objętych § 356a BGB sam wzór nie zastępuje wymaganej funkcji elektronicznej. Funkcja ma umożliwić podanie danych i przesłanie oświadczenia przez interfejs, a następnie otrzymanie potwierdzenia.

Czy klient musi podać powód odstąpienia?

Co do zasady konsument nie musi uzasadniać skorzystania z ustawowego prawa odstąpienia. Działanie funkcji należy oceniać z uwzględnieniem przepisów dotyczących danej umowy; żądanie powodu nie jest wymienione w § 356a BGB wśród wskazanych tam informacji.

Czy przepis dotyczy tylko dużych sklepów?

§ 356a BGB nie ustanawia ogólnego zwolnienia wyłącznie ze względu na małą wielkość sklepu. Kluczowe jest to, czy przedsiębiorca zawiera umowy objęte przepisem i czy w danym przypadku istnieje prawo odstąpienia.

reklama

Czy funkcja rozwiązuje wszystkie kwestie bezpieczeństwa sklepu?

Nie. Formularz odstąpienia jest jednym z elementów obsługi umowy konsumenckiej. Ochrona danych oraz bezpieczeństwo kont i systemu wymagają osobnej oceny. Powiązane zagadnienia omawia wpis o bezpieczeństwie sklepu internetowego w Niemczech.

Źródła

Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Opisane zasady i przepisy dotyczą działalności w Niemczech, mogą ulegać zmianom, a ich zastosowanie zależy od indywidualnej sytuacji firmy oraz właściwych regulacji federalnych, krajowych i unijnych. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio uprawnionym niemieckim doradcą podatkowym (Steuerberater), prawnikiem (Rechtsanwalt) lub innym właściwym specjalistą. Nie należy podejmować indywidualnych decyzji prawnych, podatkowych ani finansowych wyłącznie na podstawie tego materiału.