Od 1 stycznia 2027 r. kończy się ogólny okres przejściowy pozwalający wystawiać zwykłe faktury papierowe lub PDF dla transakcji objętych niemieckim obowiązkiem E-Rechnung. Przedsiębiorca, którego obrót w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 800 000 EUR, może jednak co do zasady korzystać z przedłużonego okresu przejściowego do końca 2027 r. Przy fakturze PDF nadal potrzebna jest zgoda odbiorcy. Osobne wyjątki dotyczą między innymi Kleinunternehmer, czyli przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia dla drobnych przedsiębiorców.
Zmiana dotyczy przede wszystkim określonych transakcji między przedsiębiorcami mającymi siedzibę lub inne odpowiednie powiązanie z Niemcami. Nie oznacza, że od 2027 r. każda faktura wystawiana przez każdą firmę musi mieć format ustrukturyzowany. Trzeba odróżnić rodzaj transakcji, obowiązek wystawienia faktury, status wystawcy oraz przepisy przejściowe.
Czym jest niemiecka E-Rechnung?
E-Rechnung to faktura wystawiona, przesłana i otrzymana w ustrukturyzowanym formacie elektronicznym, który umożliwia jej elektroniczne przetwarzanie. Od 1 stycznia 2025 r. zwykły plik PDF, skan faktury ani zdjęcie dokumentu nie spełniają tej definicji tylko dlatego, że przesłano je e-mailem.
Do formatów spełniających wymagania należą między innymi XRechnung oraz odpowiednie warianty ZUGFeRD. W przypadku dokumentu hybrydowego część wizualna i ustrukturyzowane dane stanowią elementy tego samego dokumentu; sam wygląd pliku PDF nie wystarcza więc do ustalenia, czy otrzymano poprawną E-Rechnung.
Niemiecka ustawa dopuszcza również format uzgodniony między stronami, jeśli pozwala on prawidłowo i w całości wyodrębnić wymagane dane do formatu zgodnego z odpowiednią normą europejską lub z nią interoperacyjnego. Wybór programu nie zastępuje sprawdzenia, czy potrafi on obsłużyć wymagany format. Szersze omówienie narzędzi można znaleźć we wpisie o programach do wystawiania faktur.
Kogo obejmują zasady B2B?
Co do zasady obowiązek E-Rechnung dotyczy transakcji krajowej, gdy zarówno dostawca lub usługodawca, jak i odbiorca będący przedsiębiorcą są uznawani za mających odpowiednie miejsce prowadzenia działalności w Niemczech, a świadczenie jest wykonywane na potrzeby przedsiębiorstwa odbiorcy. Ustawa odnosi się między innymi do siedziby, zarządu oraz uczestniczącego w transakcji zakładu.
Sam niemiecki numer VAT, obywatelstwo właściciela lub fakt, że klient znajduje się w Niemczech, nie rozstrzygają automatycznie wszystkich tych warunków. Inaczej może wyglądać sytuacja firmy z siedzibą w Polsce świadczącej usługi transgraniczne, a inaczej niemieckiego przedsiębiorcy sprzedającego innemu przedsiębiorcy w Niemczech. W zagadnieniach dotyczących działalności w obu krajach znaczenie ma także odróżnienie kwestii podatkowych i miejsca prowadzenia działalności.
Reguły obowiązkowej E-Rechnung nie obejmują w ten sam sposób sprzedaży konsumentom, czyli transakcji B2C. Nie należy też utożsamiać ich automatycznie z wymaganiami dotyczącymi faktur dla administracji publicznej: w zamówieniach publicznych mogą obowiązywać odrębne przepisy dotyczące formatu i sposobu przekazania dokumentu.
Co zmienia się 1 stycznia 2027 r.?
Przepisy wprowadzone od 2025 r. przewidują etapowe przejście na nowy format. Dla świadczeń wykonanych do 31 grudnia 2026 r. wszyscy wystawcy objęci tymi przepisami mogą jeszcze korzystać z faktury papierowej lub, za zgodą odbiorcy, z innego formatu elektronicznego, takiego jak zwykły PDF.
W przypadku świadczeń wykonanych w 2027 r. to ogólne ułatwienie się kończy. Ustawa pozostawia jednak możliwość wystawienia innej faktury do 31 grudnia 2027 r., jeżeli całkowity obrót wystawcy w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył 800 000 EUR. Przy ocenie tego progu chodzi o pojęcie obrotu wskazane w niemieckiej ustawie o VAT, a nie o dowolnie wybraną wartość z pojedynczej faktury. Dla świadczeń z 2027 r. znaczenie ma więc obrót wystawcy z 2026 r.
Przykład: przedsiębiorca osiągnął w 2026 r. obrót ustalony według właściwych przepisów w wysokości 650 000 EUR. Jeżeli pozostałe warunki zastosowania przepisu przejściowego są spełnione, za świadczenie wykonane w 2027 r. może jeszcze wystawić fakturę papierową albo, za zgodą odbiorcy, zwykły PDF. Gdy obrót wyniósł 900 000 EUR, samo to przedłużenie oparte na progu 800 000 EUR nie ma zastosowania.
Do końca 2027 r. przewidziano również szczególną możliwość korzystania, za zgodą odbiorcy, z określonego elektronicznego systemu wymiany danych EDI, który nie spełnia jeszcze wymogów E-Rechnung. Nie oznacza to ogólnego przedłużenia terminu dla każdego programu fakturowego czy każdego pliku elektronicznego.
Czy Kleinunternehmer musi wystawiać E-Rechnung?
Świadczenia przedsiębiorców korzystających ze zwolnienia dla drobnych przedsiębiorców są wyłączone z obowiązku wystawiania faktur w formie E-Rechnung. Mogą oni wystawiać faktury papierowe albo, za zgodą odbiorcy, w innym formacie elektronicznym. Mogą też wystawiać E-Rechnung dobrowolnie.
To zwolnienie z wystawiania nie jest tym samym co przedłużony okres przejściowy związany z progiem 800 000 EUR. Dotyczy innej podstawy i nie oznacza, że każda firma o obrocie poniżej tej kwoty automatycznie ma status Kleinunternehmer. Jeżeli przedsiębiorca przestaje stosować zwolnienie dla drobnych przedsiębiorców, jego obowiązki dotyczące faktur należy ocenić według właściwych zasad, z uwzględnieniem ewentualnych przepisów przejściowych.
Odbieranie E-Rechnung obowiązuje wcześniej niż jej wystawianie
Od 1 stycznia 2025 r. przedsiębiorcy mający siedzibę w Niemczech powinni być przygotowani na otrzymywanie E-Rechnung w objętych przepisami relacjach B2B. Dotyczy to również Kleinunternehmer. Dla odbioru nie przewidziano okresu przejściowego odpowiadającego terminom dotyczącym wystawiania.
Według niemieckiego ministerstwa finansów do samego odbioru wystarcza skrzynka e-mail. W praktyce potrzebny jest również sposób odczytania danych i przekazania ich osobie zajmującej się rozliczeniami. Możliwość otwarcia wiadomości nie oznacza jeszcze, że dokument został sprawdzony pod względem treści. Przy organizowaniu pracy przydatne jest ustalenie, kto odbiera faktury, jak są przekazywane oraz jak przechowywany jest ich ustrukturyzowany oryginał. Powiązane zagadnienia opisano we wpisie o obiegu dokumentów w firmie.
Jakie transakcje mają inne zasady?
Ministerstwo wskazuje, że E-Rechnung nie jest wymagana między innymi dla faktur na kwoty do 250 EUR brutto oraz dla biletów uznawanych za faktury. Obowiązek nie dotyczy też wielu świadczeń zwolnionych z VAT na podstawie przepisów wskazanych w ustawie. Istnienie wyjątku dla formatu nie oznacza jednak, że w każdej sytuacji nie ma innych wymagań dotyczących dokumentowania transakcji.
W razie współpracy z kontrahentami warto wcześniej ustalić, jaki dokument zostanie przesłany i jakim kanałem, zwłaszcza gdy jedna ze stron nadal korzysta z okresu przejściowego. Zagadnienia związane z formalnościami i kontaktami z instytucjami niemieckimi omawia również tekst o specyfice niemieckich regulacji.
Najczęstsze pytania
Czy od 2027 r. każdy PDF jest nieprawidłowy?
Nie. Zwykły PDF nie jest E-Rechnung w rozumieniu nowych przepisów, ale nadal może być dopuszczalną inną fakturą, na przykład w odpowiednim okresie przejściowym lub przy zastosowaniu właściwego wyjątku. Co do zasady wymaga zgody odbiorcy.
Czy decyduje data wystawienia faktury?
Przepisy przejściowe odnoszą się do momentu wykonania świadczenia i wyznaczają także granicę czasową przekazania faktury. Sama data widniejąca na dokumencie nie wystarcza więc do oceny, które zasady przejściowe mają zastosowanie.
Czy odbiorca może wymagać E-Rechnung przed końcem okresu przejściowego?
Strony mogą uzgodnić jej stosowanie wcześniej. Przepisy przejściowe określają podatkowe możliwości wystawcy, natomiast ustalenia umowne między firmami należy rozpatrywać osobno.
Źródła
- Federalne Ministerstwo Finansów: pytania i odpowiedzi dotyczące E-Rechnung
- Niemiecka ustawa o VAT, § 14: wystawianie faktur
- Niemiecka ustawa o VAT, § 27: przepisy przejściowe
Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej, księgowej ani finansowej. Opisane zasady i przepisy dotyczą działalności w Niemczech, mogą ulegać zmianom, a ich zastosowanie zależy od indywidualnej sytuacji firmy oraz właściwych regulacji federalnych, krajowych i unijnych. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy skonsultować się z odpowiednio uprawnionym niemieckim doradcą podatkowym (Steuerberater), prawnikiem (Rechtsanwalt) lub innym właściwym specjalistą. Nie należy podejmować indywidualnych decyzji prawnych, podatkowych ani finansowych wyłącznie na podstawie tego materiału.
